Blogulblog's Blog

Toistuvia sanoja – cuvinte care se repetă

Toistuvia sanoja – cuvinte care se repetă

.

Mama mama

Image published without permission. That’s generally permitted for non-profit and educational purposes.

.

Poate n-ai să crezi, HyväYstävä, dar străinul se va deosebi mereu de localnic pentru că, deși vorbește corect limba, nuanțele de pronunție, și mai ales vocabularul, îl dau de gol. Localnicul folosește în mod natural expresiile de mai jos, pe care străinul le ignoră; probabil și pentru că continuă să gândească în limba maternă și să traducă în finlandeză. Atunci, doar accidental, unele expresii locale se calchiază pe cele de acasă.

.

Românul care folosește dicționarele finlandeze a observat că, spre deosebire de cele românești, nu se precizează la fiecare cuvânt de dicționar (lemă) categoria din care face parte, este el substantiv, adjectiv, verb ș.a.m.d. Asta pentru că, pe de o parte, finlandezul este puțin familiarizat cu gramatica propriei limbi și nici nu i-ar folosi la nimic, iar pe de alta, pentru că nu este ușor de categorisit fiecare cuvânt-intrare (lemă) într-un dicționar finlandez.

Nici expresiile din pagina curentă nu sunt ușor de categorisit, motiv pentru care le-am pus la categoria „cuvinte”. Unele sunt repetări de substantive: kansalainen kuin kansalainen – fiecare cetățean, altele sunt adverbe: näin ja näin – așa și așa, altele adjective: ohuen ohut – cel mai subțire, sau chiar verbe: nähkää näkemällä (imperativ) – uitați-vă cu atenție, nici conjuncțiile nu lipsesc: jaa, jaa! – așaa! Practic orice element morfologic se poate repeta, fie pentru a sublinia sensul, fie pentru a arăta un plural sintactic format altfel decât pluralul morfologic obișnuit. Avem și în românește fenomenul de genul: oameni și oameni (nu sunt toți la fel!) sau lumee, lumee (multă lume); o construcție mai nouă, ușor argotică este: băiat de băiat (un băiat și jumătate).

.

Unele perechi sunt formate din același cuvânt care se repetă, primul la genitiv și al doilea la nominativ. Ele trebuie înțelese „mai … decât”. De ex. suuren suurimai mare decât mare (foarte mare, cel mai mare, mai mare nu se poate), ohuen ohutmai subțire decât subțire (foarte subțire, cel mai subțire, mai subțire nu se poate).

Alte perechi în care cuvântul se repetă, primul fiind la nominativ iar perechea un adverb, la cazurile adesiv sau ablativ se traduc cu „din … în” sau „câte” ca de ex. aika ajoindin când în când, paikka paikoin (= paikoilla), – din loc în loc, vähä vähältä – puțin câte puțin.

.

TAUTOLOGÍE, tautologii, s. f. 1. Greșeală de limbă care constă în repetarea inutilă a aceleiași idei, formulată cu alte cuvinte; cerc vicios, pleonasm. 2. Fenomen sintactic care constă din repetarea unor cuvinte cu același sens, dar cu funcțiuni diferite, marcate de obicei prin deosebire de intonație sau de formă și care, exprimând identitatea celor doi termeni, are rolul de a sublinia o calitate sau o acțiune. 3. (Log.) Judecată în care subiectul și predicatul sunt exact aceeași noțiune. 4. Expresie din logica simbolică, care, în limitele unui sistem formal, este adevărată în orice interpretare. [Pr.: ta-u-] – Din fr. tautologie, lat. tautologia. Sursa: DEX ’09 (2009)

.

Mai întâi să reamintim ce sunt cuvintele compuse în care cuvântul sau o parte a cuvântului compus se repetă.

Toistoyhdyssana

Toistoyhdyssana eli iteratiivinen yhdyssana on yhdyssanatyyppi, jossa sama sana esiintyy kahdesti, esim. ruokaruokakirjekirje. Sanat ovat yleensä epämuodollisia, mahdollisesti leikillisiäkin. Ne korostavat kyseisen sanan tarkoitteen tyypillisyyttä, esim. kirjekirje’ paperikirje (erotuksena sähköisistä viesteistä)’, tai ominaisuuden suurta astetta, kuten genetiivialkuiset adjektiivit pienenpieni. (→ § 425.)

Toiston tarkoituksena on joko painottaa tai määritellä sanaa: kotikoti tarkoittaa lapsuudenkotia – ei opiskelijaboksia, ruokaruoka on itse valmistettua tai ainakin terveellisempää kuin pikaruoka, lomaloma on vapaa-aikaa ilman mitään normaaleja askareita ja kirjakirja tarkoittaa fyysisesti selailtavaa kirjaa erotuksena näytöltä luettavista kirjoista.

Korkkikorkki kertoo jo paremmin, mistä on kyse. Se on siis perinteinen korkista valmistettu korkki. Yleensähän korkit ovat muovia tai metallia. Alkuperäisen valmistusmateriaalin nimi vain on muodostunut yleisnimitykseksi. Myöskin lasilasi – lasista valmistettu juomalasi erotuksena muovisesta juomalasista (mahdollisesti myös kertakäyttömukista).

Uudehko yhdyssana on kirjakirja. Sanalla on kaksi toisistaan hieman eroavaa merkitystä. Se voi tarkoittaa perinteistä paperille painettua kirjaa, jonka vastakohta on vaikkapa näytöltä luettava sähköinen kirja, mutta esimerkiksi verkkokeskusteluissa sanalla tarkoitetaan myös juonellista, kerronnallista kirjaa erotuksena oppaasta tai käsikirjasta.

Sanaa työtyö on käytetty yhteyksissä, joissa on pohdittu varsinkin naisten kotona tekemää kotityötä ja toisaalta työpaikalla tehtyä työtyötä eli ei-kotityötä. Työtyön vastakohdaksi saattaa muodostua lomaloma. Eräs tämän kevään abiturientti pohti verkkopäiväkirjassaan, uskaltaisiko penkkareiden jälkeen pitää vähän lomalomaa vai pitäisikö heti aloittaa lukuloma. Monenlaisten työpaineiden alle hautautuva äiti saattaa myös haaveilla kunnon lomalomasta etelässä, jolloin ei tarvitse huolehtia minkäänlaisista töistä – ei kotitöistä eikä työtöistä.

Vanhoja ja melko yleisiä toistoyhdyssanoja ovat pikapikaa ja peräperää. Selkeästi genetiivialkuisissa toistoyhdyssanoissa taipuu alkuosa enemmän tai vähemmän: hienonhieno, uudenuusipienenpieni. Leikkeleet kuitenkin jostain syystä ovat ohuen ohuet, eivätkä ohuenohuet

.

§ 425 Ruokaruokakirjakirjapikapikaa

Toistoyhdyssana eli iteratiivinen yhdyssana koostuu sanasta ja sen kertautumasta. Tällainen yhdyssana on nominatiivi- tai genetiivialkuinen ja merkitykseltään yleensä korostava. Toistoyhdyssanat ovat enimmäkseen vakiintumattomia; tyyppi on karttuva mutta harvinainen.

Tyypin substantiivit (a) ovat nominatiivialkuisia määritysyhdyssanoja:

(a)                        – – kesän annista on ei-jazzia vain viisi, kymmenen prosenttia, mutta sen takaamien massojen turvin voimme tuoda sitten sitä jazzjazzia, Kainulainen kertoo. (L) | ne on sellaset [tupaantuliaiset] että tänne ollaan pyydetty ihmisiä tuomaan ruokaa. siis semmosta ruokaruoka tyyppistä. (p)

Nämä sanat ovat sävyltään epämuodollisia, leikillisiäkin (toistosta affektisena ilmiönä » § 1736 – 1738). Ne korostavat tarkoitteen prototyyppisyyttä, ja niihin sisältyy tavallisesti implikoitu kontrasti luokan johonkin vähemmän tyypilliseen edustajaan, joka tulee kontekstin myötä esiin: esim. ruokaruoka vastakohtanaan pikaruoka, makea ruoka tai muu ei ”kunnon” ruoka, kirjakirja vastakohtanaan ei-tyypillinen, esim. tietokoneitse luettava sähköinen kirja.

Toisteiset adjektiivit intensifioivat kuvaamaansa ominaisuutta, korostavat sen suurta astetta. Niitä on genetiivi- (b) ja nominatiivialkuisia (c). Genetiivialkuisista jotkin ovat vakiintuneita. Vakiintuneita toistoyhdyssanoja ovat myös adverbit häthätääperäperää ja pikapikaa.

(b)                        hienonhieno rantahiekka (k) | pienenpieni mahdollisuus voittaa koko maailmancup (L) | Keskitytään kuitenkin tähän japanilaiseen käyttöautoon, joka sekään ei ole uudenuusi. (L) | Trendikästä on syödä terveellisesti, näyttää Evitalta ja sujahtaa kapeankapeaan pukuun. (L)

(c)                        Alussa tosin hänkin on hauskahauska, mutta pian roolin virittämät jännitteet alkavat kiinnostaa – –. (L) | On muotia olla niin ekoeko, käyttää moninaisia eksoottisia kotimaisia luonnonmateriaaleja ja asua sellaisista aineista osin tehdyissä asunnoissa. (L)

Tällainen adjektiivin toistorakenne esiintyy yhtä lailla sanaliittona, esim. pienen pienipikku pikku bikinissä. Sama sana voi toistua intensifioivasti montakin kertaa, esim. pitkänpitkänpitkänpitkät tikapuut (l).

Sama sana voi kyllä esiintyä kahdesti muissakin kuin iteratiivisissa yhdyssanoissa, mutta siitä en löytänyt mitään mainintaa.

Nämä äskeiseen määritelmään sopimattomat sanat ovat yleensä kaikkea muuta kuin leikillisiä tai epämuodollisia. Tarkoitan siis sanoja kuten päiväkerhopäivämaksukehotusmaksukoripallokori jaTiemestarintie. Useimmiten sama sana on yhdyssanan alussa ja lopussa. Erona edellä käsiteltyihin toistoyhdyssanoihin, näissä toistuva sana ei aina samalla tavalla määrittele tai korosta. Toinen merkittävä ero on se, että samojen sanojen välissä on yksi tai useampia muita sanoja: junalauttatavarajuna. Pitemmissä yhdyssanoissa toistuva sana voi käytännössä sijaita myös muiden sanojen välissä: palokuntapoikatyötoimikunta.

Selkeästi oma ryhmänsä tämän tyyppisistä yhdyssanoista on yhdysnumeraalit. Niitä löytyy loputon määrä. Muutamia esimerkkejä mainitakseni: kuusikymmentäkuusikolmesataakolmekymmentäkolmekaksikymmentätuhattaviisisataakaksikymmentäkaksi. Numeraalit jätän äärettömyytensä vuoksi jatkossa tarkastelun ulkopuolelle.

Toinen erottuva ryhmä on erisnimet kuten Tiemestarintie ja MäkipellonmäkiMäkelänmäki lienee jotain näiden kahden tyypin välimaastosta. Varsinkin paikannimissä alkuosa, joka voi olla myös yhdyssana, tuntuu olevan usein genetiivimuotoinen, joten se tavallaan määrittelee loppuosaa.

.

Românesc

.

 

Cuvinte repetitive ar putea să însemne în finlandeză atât toistuvia yhdyssanoja (itse asiassa toistuvia osia yhdyssanoissa) sau sanaliittoja cât și reduplikaatiota.

Toistuva yhdyssana: unde primul cuvânt se repetă legat sau separat de următorul, în aceeași formă sau flexionat: pikapika, kadulta kadulle

Reduplikaatioyhdyssana sau kahdennusyhdyssana, cu sens mai general, înseamnă repetarea cuvântului sau doar a unei părți din el (sanan tai sen osan toisto). În fapt cuvântul al doilea are doar o literă sau o silabă care se repetă: tip top, kiikun kaakun, hissun kissun Vezi capitolul mai jos!

Există repetitive care nu sunt cuvinte compuse (yhdyssanat), ci sunt cuvinte asociate (sanaliittoja) adică sintagme, expresii.

Categoria perechilor formate din același cuvânt, în care primul termen este la elativ (desinența –stA) iar al doilea la ilativ (desinența –Vn, adică dublarea ultimei vocale+n cu sau fără interpunerea unui h protetic).

Nu toate au traduceri finlandeze uzuale. Traducerea suedeză apare la formulările consacrate, care ar fi bine să fie reținute ca atare, sau mai apare la cele mai dificil de interpretat.

.

aika ajoin ● din când în când; când și când; uneori ■ tidtalstidvisperiodvisdå och dåstundtalsstundvisstundomryckvis

ajasta aikaan ● din perioadă în perioadă; din epocă în epocă ■ från tidevarv till tidevarv

apposen auki, aivan auki, ammollaan ● larg deschis ■ vidöppen

astiasta astiaan ● dintr-un vas în altul ■ från ett kärl till ett annat

ei tipan tippaa ● absolut nicio picătură ■ absolut ingen drop

hallituksesta hallitukseen ● de la un guvern la altul ■ från en regering till en annan

huipulta huipulle ● din vârf în vârf ■ från toppen till toppen

huoneesta huoneeseen ● dintr-o cameră în alta ■ från ett rum till ett annat

hämärästä hämärään ● din amurg în amurg; aprox. din zori până în zori ■ från skymning till skymning; ca. från gryning till gryning

häthätää [nu e verb! hätäisesti, hätiköidysti äkkipäätä, äkkiä, kiireesti, nopeasti, hätimmiten; hädin tuskin] ● în grabă; cu chiu cu vai, de-abia

iankaikkisesta iankaikkiseen ● în vecii vecilor; din eternitate în eternitate ■ från evighet till evighet

ihmiseltä ihmiselle ● de la un om la altul; de la om la om; de la om pentru om ■ från person till person; människan till människa

ikuisesta ikuiseen ● din veșnicie în veșnicie ■ från evighet till evighet

illasta iltaan ● seară de seară; în fiecare seară ■ natt efter natt; varje kväll

ilta illan jälkeen, ilta illan perään ● noapte de noapte ■ natt efter natt

ilta toisensa jälkeen, ilta toisensa perään ● noapte după noapte ■ natt efter natt

kadulta kadulle ● de pe o stradă pe alta ■ från gatan till gatan

kaiken kaikkiaan ● întru totul, în întregime; în toate; de-a lungul ■ allt som allt; inalles; alltigenom, allt igenom

kaikki kaikessa ● înainte de toate; totul ■ allt; allt i allo; faktotum

kannesta kanteen ● din scoarță-n scoarță ■ från pärm till pärm

kapakasta kapakkaan ● din crâșmă-n crâșmă; dintr-o crâșmă-n alta ■ från krogen till krogen

kasvoista kasvoihin ● față-n față ■ öga mot öga

kaupungista kaupunkiin ● dintr-un oraș în altul; din oraș în oraș ■ från en stad till en annan

kodista kotiin ● dintr-o locuință în alta; dintr-un cămin în altul ■ från ett hem i en annan

kulmasta kulmaan ● din colț în colț ■ från hörn till hörn; diagonal

kuningasten kuningas ● regele regilor ■ kung av kungar

kurjuudesta kurjuuteen ● sărăcie cumplită ■ den yttersta misär

kylki kyljessä, kylki kyljittäin ● unul lângă altul ■ sida vid sida

kylki kylkeen ● unul lângă altul ■ sida vid sida

kylästä kylään ● din sat în sat ■ från by till by

kädestä käteen ● din mână-n mână ■ ur hand i hand

käsi kädessä ● mână-n mână ■ hand i hand

laidasta laitaan ● dintr-un cap în altul; de la o margine la alta; complet ■ från sida till sida; från ena änden till en annan

loppujen lopuksi ● la urma urmelor ■ när allt kommer omkring; när det kommer till kritan; ytterst; till syvende och sidst; sist och slutligen; i sista hand, till sist

miesten mies ● bărbat între bărbați; un bărbat și jumătate ■ karlakarl

navalta navalle ● de la un pol la altul ■ från pol till pol; från en pol till en annan

ovelta ovelle ● din ușă-n ușă; de la o ușă la alta ■ från dörr till dörr

paikka paikoin ● ici și colo ■ ställvis; på somliga ställen; på sina håll, på sina ställen; (siellä täällä) här och där, här och var

pelastaa mitä pelastettavissa on… ● a salva ce mai e de salvat, ce se mai poate salva ■ rädda det som är; göra det bästa av en dålig affär

perä perää[n] (peräkkäin) ● unul după altul; una după alta ■ efter varandra

pikapikaa ● într-o clipă; într-o clipită ■ i ett huj, i ett nafs, i flygande fläng, i en handvändning, i en hast, på nolltid

polvesta polveen ● din generație în generație ■ från släktled till släktled; från generation till generation

portista porttiin ● din poartă-n poartă ■ från port till port; från dörr till dörr

potut pottuina (samalla mitalla) ● cu aceeași măsură ■ tit for tat; med samma mynt

puhua puhumasta (päästyään) ● a tot vorbi, a vorbi neîntrerupt, a continua să vorbească, a nu se opri din vorbit ■ fortsätta prata, prata på och , inte sluta prata, prata oavbrutet

puusta puuhun ● dintr-un pom în altul ■ från träd till träd; av ett träd till ett annat

päivä päivältä ● zi de zi; pe zi ce trece ■ dag för dag; för varje dag [som går]; dag efter dag; dag från dag; från dag till dag

päivästä päivään ● de pe o zi pe alta ■ från dag till dag; dag efter dag; dag för dag

päästä päähän ● dintr-un cap în altul; de la cap la cap; de la cap la coadă ■ från ena änden till en annan; från början till slut; från topp till tå

pöydältä pöydälle ● de pe o masă pe alta ■ från ett bord till ett annat

pöydästä pöytään ● de la o masă la alta ■ från bord till bord

rinta rinnan ● umăr la umăr; cot la cot ■ sida vid sida; skuldra vid skuldra

sanasta sanaan ● cuvânt cu cuvânt; textual; ad litteram ■ ord för ord; ordagrant

satamasta satamaan ● din port în port ■ från hamn till hamn

saviastia saviastiain joukossa ● vasul de lut împreună cu vasele de lut ■ lerkärlet med lerkärl

seikkailusta seikkailuun ● din aventură-n aventură ■ endast äventyr

silmä silmästä ● ochi pentru ochi ■ öga för öga; aprox. lika för lika

silmä silmästä, hammas hampaasta ● ochi pentru ochi și dinte pentru dinte ■ öga för öga, tand för tand

silmästä silmään ● față-n față; privindu-se drept în ochi ■ öga mot öga; i vitögat

sukupolvelta sukupolvelle ● de la o generație la alta ■ från en generation till en annan

sukupolvesta sukupolveen ● din generație în generație ■ från en generation till en annan

suurista suurin ● cel mai mare dintre cei mari; cea mai mare dintre cele mari ■

suusta suuhun ● din gură-n gură ► suusta suuhun -menetelmä ● metoda din-gură-în-gură ■ munmotmunmetoden, mun-mot-mun-metoden

suvusta sukuun ● din neam în neam ■ från släkt till släkt

sängystä sänkyyn ● din pat în pat ■ från säng till säng

talo talon vieressä ● casă lângă casă ■ hus [in]vid hus

talosta taloon ● din casă-n casă ■ från hus till hus

tehty, mikä tehty ● ce-i făcut e bun făcut ■ gjort är gjort; gjort kan inte göras ogjort

tunnista tuntiin ● din oră în oră; la fiecare oră ■ varje timme

tuon tuosta(kin) ● când și când; din când în când ■ gång på gång; jämt och ständigt; med jämna mellanrum; allt emellanåt; då och då; allt som oftast; titt och tätt; alltsomoftast; esomoftast; puhek  stup i kvarten; i ett kör

tuttuakin tutumpi ● mai cunoscut decât cunoscut; mult mai cunoscut; binecunoscut ■ mer känd

vaaleista vaaleihin ● de la alegeri până la [următoarele] alegeri; perioada legislativului ■ av valen till nästa val

vieri viereen ● unul lângă altul; una lângă alta ■ tätt invid varandra

vieri vieressä, vieri vierekkäin ● alături; cot la cot ■ sida vid sida; (vieretysten) jämsides

viikosta viikkoon ● de la o săptămână la alta ■ från vecka till vecka; från en vecka till en annan

voitosta voittoon ● din victorie în victorie ■ från seger till seger

yöstä yöhön ● din noapte-n noapte ■ från kväll till kväll

.

Construcții cu infinitiv I + infinitiv IV part.+pron. pos. 3. p.

Jos haluaa painottaa tekemisen intensiteettiä tai ilmaista, että jokin tapahtuu koko ajan, käytetään muotoa tehdä tekemistään.

  • Olen miettimistäni miettinyt.
  • Tyttö vain kaunistumistaan kaunistuu.
  • Mikä sinua väsyttää? Sinähän olet vain nukkumistasi nukkunut.

hidastua hidastumistaan ● se încetinește și se tot încetinește

kaljuuntua kaljuuntumistaan ● chelește tot timpul

kasvaa kasvamistaan ● crește și tot crește

kaunistuu kaunistumistaan ● pe zi ce trece devine tot mai frumos/frumoasă

kaventua kaventumistaan ● se îngustează tot mereu

laihtua laihtumistaan ● slăbește și tot slăbește

lähestyä lähestymistään ● se apropie cât mai mult

nousta nousemistaan ● se ridică tot mai sus

oheta ohenemistaan ● se subțiază tot mai mult

puhua puhumistaan ● vorbește și nu mai termină

riutua riutumistaan ● se stinge văzând cu ochii

tappaa tappamistaan ● omoară mereu [tot ce-i iese în cale]

tivata tivaamistaan ● a pretinde insistent ceva de la cineva

toistaa toistamistaan ● repetă mereu

turvota turpoamistaan ● se tot umflă

vapautua vapautumistaan ● se eliberează continuu

vaurastua vaurastumistaan ● se tot îmbogățește [pe zi ce trece]

vähetä vähenemistään ● scade mereu; se slăbește mereu

väistyä väistymistään ● evită mereu

.

Construcții cu genitivul

Vanhoja ja melko yleisiä toistoyhdyssanoja ovat pikapikaa ja peräperää. Selkeästi genetiivialkuisissa toistoyhdyssanoissa taipuu alkuosa enemmän tai vähemmän: hienonhieno, uudenuusipienenpieni. Leikkeleet kuitenkin jostain syystä ovat ohuen ohuet, eivätkä ohuenohuet … În ciuda afirmației de mai sus, formele de mai jos sunt folosite curent.

hienon hieno ● fin ■ utsökt; jättefin; finfin

lyhyen lyhyt ● extrem de scurt ■ mycket kort

ohuen ohut ● cel mai subțire ■ mycket tunn

pienen pieni ● extrem de mic; microscopic ■ jätteliten; pytteliten; mikroskopisk; atomär

pöyristyksen pöyristys ● șocul șocurilor; scandalul scandalurilor ■ styggelse av styggelser; chock av chocker; skandal av skandaler

suuren suuri ● enorm ■ för stor

viisaan viisas ● cel mai înțelept: înțeleptul înțelepților ■ klokt vis

.

Construcții cu vuoksi

asiaa asian vuoksi ● ca să zici că ai o treabă

elokuva elokuvan vuoksi ● film pentru film; film de dradul filmului

kilpailu kilpailun vuoksi ● întrecere în spiritul întrecerii

nauru naurun vuoksi ● râs de dragul râsului ■ skratt på grund av skratt

näkyä näkymisen vuoksi ● privire superficială, doar ca să zici că te-ai uitat

taide taiteen vuoksi ● arta pentru artă; artă de dragul artei ■ konst för konstens; konst för konstens skull

tieto tiedon vuoksi ● știință pentru știință; țtiință de dragul științei; aprox. cercetare fundamentală

täydellisyys täydellisyyden vuoksi ● perfecțiune de principu, de dragul perfecțiunii

uutta uuden vuoksi ● nou de dragul noului, schimbare doar ca să fie

.

Construcții cu –ltA

askel askelelta ● pas cu pas ■ steg för steg

askelma askelmalta ● treată cu treaptă ■ steg för steg

budjetti budjetilta ● de la un buget la altul ■ från budgeten till en annan

elokuva elokuvalta ● fim cu film; film după film ■ film efter film

etappi etapilta ● etapă cu etapă ■ grad för grad

ilta illalta ● seară de seară ■ nattlig

kappale kappaleelta ● bucată cu bucată; capitol cu capitol ■ styckevis; kapitel för kapitel

kerta kerralta ● rând pe rând ■ varje gång; successivt

kirjain kirjaimelta ● literă cu literă ■ bokstav för bokstav

kohta kohdalta ● punct cu punct ■ punkt för punkt

kortteli korttelilta ● bloc cu bloc ■ blockvis

kuukausi kuukaudelta ● lună de lună ■ månad för månad; varje månad

kuva kuvalta ● poză cu poză; imagine cu imagine ■ bildruta för bildruta

lohko lohkolta ● bloc cu bloc; lob cu lob ■ block för block

luku luvulta ● capitol cu capitol; număr cu număr ■ kapitel för kapitel; nummer med nummer

milli milliltä ● milimetru cu milimetru ■ millimeter för millimeter

minuutti minuutilta ● minut cu minut ■ minut för minut

numero numerolta ● cifră cu cifră ■ siffra för siffra

otos otokselta ● mostră cu mostră ■ prov med prov

pala palalta ● bucată cu bucată ■ bit för bit; styckevis

pallo pallolta ● balon cu balon ■ ballong för ballong

pensas pensaalta ● tufiș cu tufiș ■ buske till buske

puu puulta ● pom cu pom; lemn cu lemn ■ träd med träd; trä för trä

päivä päivältä ● zi de zi ■ dag för dag; daglig

päätös päätökseltä ● fiecare decizie ■ varje beslut

rooli roolilta ● rol cu rol; fiecare rol ■ roll från roll; varje roll

runo runolta ● vers cu vers ■ dikt för dikt; rad för rad

ruutu ruudulta ● careu cu careu ■ ruta för ruta

sekunti sekunnilta ● secundă cu secundă ■ sekund för sekund

sukupolvi sukupolvelta ● generație cu generație ■ generation till generation

säkki säkiltä ● sac cu sac ■ säck för säck

tapaus tapaukselta ● caz cu caz; de la caz la caz ■ från fall till fall

tunti tunnilta ● oră de oră ■ timme för timme

vaihe vaiheelta ● etapă cu etapă ■ grad för grad

varvas varpaalta ● deget cu deget [de la picior] ■ tå för tå

vihko vihkolta ● caiet cu caiet ■ häfte för häfte

viikko viikolta ● săptămână de săptâmână ■ vecka för vecka; varje vecka

viipale viipaleelta ● felie cu felie ■ skiva för skiva

vuosi vuodelta ● an de an ■ från år till år; årligen

vähä vähältä ● puțin câte puțin ■ lite i taget; bit för bit

yö yöltä ● noapte de noapte ■ natt för natt; nattlig

.

Construcții cu –mAllA

Diversitatea posibilităților de traducere trebuie luată în considerație în funcție de context. Aceeași expresie se poate traduce altfel decât în exemplele date. Multe dintre ele sunt comparate cu mai mulți vorbitori nativi și a reieșit că nu sunt toți de acord; la fel și cu spicuirile din internet. Multe dintre expresiile de mai jos provin din traducerile religioase. În limbajul colocvial românesc, multe expresii s-ar putea traduce cu „pe bune”.

kuulkaa kuulemalla (imperativ) ● ascultați cu atenție

nähkää näkemällä (imperativ) ● uitați-vă cu atenție

ajamalla ajaa ● „a alunga cu grăbire” [Ieşirea – a doua carte a lui Moise 11:4]

etsimällä etsiä ● a căuta cum se cuvine; a căuta cu adevărat

hakemalla hakea ● a lua cu orice preț; a lua cu adevărat

halajamalla halajaa ● a îmbrățișa strâns

haluamalla haluta; haluamalla halua ● a vrea/dori cu orice preț

hankkimalla hankkia ● a se strădui să procure

iloitsemalla iloita ● a se bucura cu adevărat

itkemällä itkeä ● a plânge în hohote

kiivailemalla kiivailla ● a se strădui cu ardoare

kiroamalla kirota ● a înjura mereu

kuolemalla kuolla ● a muri cu adevărat „negreșit” [doar ca formă, compară cu troparul Învierii: „cu moartea pre moarte călcând”]

kurjistamalla kurjistaa ● a face situația tot mai mizeră

kuulemalla kuulla ● a auzi fără a înțelege; a auzi cu urechile minții, a-ți imagina

näkemällä nähdä ● a vedea fără să pricepi; a vedea cu ochii minții, a-ți imagina

pyytämällä pyytää ● a cere insistent, a pretinde

riemuitsemalla riemuita ● a jubila cu adevărat

ryöstämällä ryöstää ● a jefui tot timpul

tappamalla tappaa ● a omorî și a tot omorî

tyhjentämällä tyhjentää ● a goli complet

varoittamalla varoittaa ● a avertiza cu adevărat

Chiar dacă al doilea termen nu apare în aceeași formă cu primul, el poate fi înlocuit de cuvântul toinen (aici toiseen sau toiselle) de ex. paikasta paikkaan = paikasta toiseen – dintr-un loc în altul, sau puolelta toiselle – de pe un loc pe altul, având pluralul toisiin de ex. kunnista toisiin – din [unele] comune în altele sau tuolilta toisille – de pe [unele] scaune pe altele

.

Construcții cu toiseen, toiselle

aitaukselta toiselle ● dintr-o îngrăditură în alta

asemalta toiselle ● de la gară la gară

henkilöstä toiseen ● de la o persoană la alta

hotellista toiseen ● dintr-un hotel în altul

huoneesta toiseen ● dintr-o cameră în alta

ihmiseltä toiselle ● de la un om la altul; de la om la om

ikäpolvista toiseen ● dintr-o generație în alta; din generație în generație

kasasta toiseen ● dintr-o grămadă în alta

kaupasta toiseen ● din magazin în magazin

kieleltä toiselle ● dintr-o limbă în alta

kirjasta toiseen ● din carte-n carte

kohteesta toiseen ● dintr-un punct în altul

koiralta toiselle ● de la un câine la altul

kriisistä toiseen ● din criză în criză

kuukaudesta toiseen ● de la o lună la alta

lääkäriltä toiselle ● de la un medic la altul

maasta toiseen ● din țară în țară

mantereelta toiselle ● de pe un continent pe altul

minuutista toiseen ● din minut în minut

murteesta toiseen ● dintr-un dialect în altul

paikasta toiseen ● dintr-un loc în altul

puolelta toiselle ● de pe o parte pe alta

puolueesta toiseen ● dintr-un partid în altul

päivästä toiseen ● de pe o zi pe alta

salkusta toiseen ● dintr-o mapă în alta

sodasta toiseen ● din război în război

sukupolvelta toiselle ● de la o generație la alta

sukupolvesta toiseen ● dintr-o generație în alta

toiminnosta toiseen ● dintr-o funcție în alta

vaalipiiristä toiseen ● dintr-o circunscripție electorală în alta

vankilasta toiseen ● din închisoare în închisoare

viikosta toiseen ● săptămână de săptămână

vuodesta toiseen ● an de an

vuosikymmenestä toiseen ● din deceniu în deceniu

vuosituhannesta toiseen ● din mileniu în mileniu

yksilöstä toiseen ● de la un individ la altul

äärimmäisyydestä toiseen ● dintr-o extremă în alta

.

Construcții cu mikä, mitä

(Vb p.I mitä Vb p.I)

Luen mitä luen ● citesc ce citesc

Me ollaan mitä ollaan ● suntem ceea ce suntem

(Vb p.II mitä Vb p.II)

Teet mitä teet ● faci ce-oi face

(Vb imp. p.II pl mitä Vb ind. prez. p. II pl)

Puhukaa mitä puhutte ● să vorbiți ce-oți vorbi

(Vb p.III sg/pl mitä Vb p.III sg/pl)

Tulee mitä tulee ● iese ce-o ieși

Ovat mitä ovat ● sunt [ceea] ce sunt [ei]

(Vb II partic. activ mikä Vb II partic. activ)

mennyt mikä mennyt ● s-a dus, s-a dus

(Vb inf. I mitä Vb partic. prez. pasiv+inesiv Vb imp.)

pelastaa mitä pelastettavissa oli ● a salva ce era de salvat

(Vb II partic. pas. mikä Vb II partic.)

taattu mikä taattu ● garantat sau nu; dacă e garantat

(sb nom mikä sb nom)

vamma mikä vamma ● leziunea ca leziune

.

Construcții cu miten, kuinka

On miten on (Vb miten Vb) ● este așa cum este

Oli kuinka oli (Vb kuinka Vb) ● era așa cum era

hoituvat miten hoituvat ● se rezolvă cum se rezolvă; se rezolvă cum s-o rezolva

kävi miten kävi ● a maers cum a mers; de bine de rău ■ hur det än går; hur det än må gå; på gott och ont

.

Construcții cu kuin

(sb+caz kuin sb+caz±kin) (situația nu se reflectă în traducere; traducerea suedeză nu ține cont de cazurile finlandeze)

alan kuin alan ● în orice ramură [de activitate] ■ branschen som branschen

kansalainen kuin kansalainen ● fiecare cetățean ■ (aprox.) varje medborgare; medborgare som medborgare

lapselle kuin lapselle ● fiecărui copil ■ till varje barn

mies kuin mies ● oricare bărbat ■ varje man; varje make; varje karl

porukkaan kuin porukkaan ● în fiecare gașcă

puolueeseen kuin puolueeseen ● în fiecare partid; în orice partid

teoriassa kuin teoriassa ● în fiecare teorie ■ i varje teori

tilanteeseen kuin tilanteeseen ● în orice situație ■ i varje situation; i alla situationer

ukolla kuin ukolla ● la fiecare bătrân ■ varje gubbe

vaalipiirissä kuin vaalipiirissä ● în fiecare circumscripție electorală ■ i varje valkrets

.

Construcții cu kuin, niin kuin

 (Vb niin kuin Vb±kin)

Menee niin kuin menee ● merge așa cum merge

On kuin onkin ● este [chiar] așa cum este

Meni kuin menikin ● a mers așa cum s-a putut

pääsi kuin pääsikin ● a trecut așa cum a trecut; a ajuns așa cum a putut

saattaa kuin saattaakin (olla) ● s-ar putea să fie așa ■ [aici se consideră doar sensul: saattaailmaisemassa, että jk on mahdollista; saattaa hyvinkin olla niin ● este foarte probabil să fie așa ■  det kan mycket väl förhålla sig (vara) ]

.

Construcții cu ja

enemmän ja enemmän ● tot mai mult și mai mult ■ mer och mer

jatkuu ja jatkuu ● continuă; nu se mai termină ■ går på och går på; fortsätter; aldrig sinande

juuri ja juuri ● de-abia; cu chiu, cu vai ■ nätt och jämnt

kauemmaksi ja kauemmaksi ● tot mai departe ■ längre och längre

kesti ja kesti ● a durat și a [tot] durat [de părea că nu se mai termină]

laihemmaksi ja laihemmaksi ● tot mai slab și tot mai slab ■ smalare och smalare

lähenee ja lähenee ● se tot apropie

maalaan ja maalaan ● vopsesc și vopsesc [mereu]; pictez și pictez [mereu] ■ jag målar och målar

niin ja niin ● așa ș-așa; atât și atât ■ så och så

näin ja näin ● așa și astfel ■ så här och så här

näitä ja näitä ● de-alde d-astea ■ dessa och dessa

nämä ja nämä ● astea și astea ■ detta och detta

näyttävämmin ja näyttävämmin ● tot mai arătos

odotimme ja odotimme ● am așteptat, și-am tot așteptat

paremmin ja paremmin ● și mai bine, și mai biine ■

pienempään ja pienempään ● întru tot mai mic

puhun ja puhun ● vorbesc și tot vorbesc; vorbesc într-una ■ jag talar om och talar jag; pratar och fortsätter prata; hålls talar

pyörii ja pyörii ● se tot învârtește; se învârtește mereu

ryyppäsin ja ryyppäsin ● am băut și-am tot băut ■ jag drack och drack

siinä ja siinä ● abia; de-abia; cu chiu, cu vai ■ nätt och jämnt

siitä ja siitä ● despre asta și despre asta; de acolo și de acolo; de la și de la ■

sillä ja sillä ● aprox. pentru asta și pentru asta; cu asta și cu asta

sitä ja sitä ● de-asta și de-asta ■ detta och detta

suurempia ja suurempia ● mai mari șu mai mari ■ större och större

tiukemmaksi ja tiukemmaksi ● mai strict și tot mai strict ■ hårdare och hårdare

toimii ja toimii ● funcționează întruna

tällaiset ja tällaiset ● din astea și din astea; așa și pe dincolo; fel și chip ■ så och så; så här och så där; många sätt

tällä ja tällä ● la asta și la asta (și anume la acesta) ■ detta och detta (tällä ja tällä tavalla – în acest și doar în acest fel anume)

uudelleen ja uudelleen ● iar și iar ■ gång på gång; om och om igen

vaikeampien ja vaikeampien ● dificile și tot mai dificile

väärin ja väärin ● greșit și tot mai greșit ■ fel och mer fel

.

Sinä vaan puhut ja puhut (Vb prez ja Vb prez) ● Tu vorbești și doar vorbești ■ Du pratar och du bara pratar

Minä yritin ja yritin (Vb impf ja Vb impf) ● Am încercat ș-am [tot] încercat ■ Jag försökte och försökte jag

Suvussa on ollut ja on rautaisia naisia (Vb perf ja Vb prez) ● În familie au fost și sunt [încă] femei de fier ■ I familj har varit och är fortfarande järnhård kvinnor

Maatalous nojasi ja nojaa tukiin (Vb impf ja Vb prez) ● Agricultura s-a sprijinit și [încă] se mai sprijină pe subvenții ■ Lantbruks lutande och lutar sig mot stöderna

Kiitos kiitos ja vielä kerran kiitos (X X ja vielä kerran X) ● Mulțumesc, mulțumesc și încă o dată mulțumesc ■ Tack tack och tack än en gång

Tuhannet ja taas tuhannet (X ja taas X) ● Mii și mii ■ Tusen och åter tusen

Pariisissa oli tuhansia ja tuhansia ihmisiä kaduilla ● La Paris au fost pe străzi mii și mii de oameni ■ Paris hade tusentals människor på gatorna

Uusien ja uusien sanojen tulo kieleen ● În limbă vin noi și noi cuvinte ■ Nya och nya ord kommer i språk

Laatua ja vain laatua (X ja vain X) ● Calitate și doar calitate ■ Kvalitet och bara kvalitet

.

Construcții cu jos

Kerron jos kerron (Vb jos Vb) – Spun dac-o fi să spun.

Jos kerron niin kerron (jos Vb niin Vb) – Păi, dacă spun, atunci spun.

.

Construcții cu kun

Lähden kun lähden (Vb kun Vb) – Oi pleca când oi pleca.

Kun lähden lähden (kun Vb Vb) – Da, când plec, plec.

Kun lähden niin lähden (kun Vb niin Vb) – [Atunci] când zib că plec, plec.

.

Construcții cu jälkeen

aalto aallon jälkeen ● val după val ■ våg efter våg

ilta illan jälkeen ● seară de seară ■ afton efter afton

kerta kerran jälkeen ● rând pe rând ■ gång på gång; gång efter annan

kysymys kysymyksen jälkeen ● întrebare după întrebare ■ fråga efter fråga

peli pelin jälkeen ● joc după joc ■ spel efter spel

talvi talven jälkeen ● iarnă după iarnă; în fiecare iarnă ■ vinter efter vinter; varje vinter

toinen toisensa jälkeen ● unul după altul ■ en efter den andra

vuosi vuoden jälkeen ● an de an ■ år efter år; årligen

.

Construcții cu toisensa jälkeen

ilmoitus toisensa jälkeen ● anunț după anunț ■ annons efter annons

ilta toisensa jälkeen ● seară de seară ■ afton efter afton

kerran toisensa jälkeen, yhä uudestaan ● mereu ■ gång på gång; gång efter annan

kerta toisensa jälkeen ● mereu ■ gång på gång; gång efter annan

kierros toisensa jälkeen ● rundă după rundă; rând după rând; tură după tură ■ rund efter rund

kuukausi toisensa jälkeen ● lună după lună; lună de lună; în fiecare lună ■ månad efter månad; månad för månad

minuutti toisensa jälkeen ● minut după minut ■ minut efter minut

myönnytys toisensa jälkeen ● consesiune după concesiune; concesiuni repetate ■ koncession efter den andra; upprepade eftergifter

oppilas toisensa jälkeen ● elev după elev ■ studenten efter studerande

sukupolvi toisensa jälkeen ● generație după generație ■ generation efter generation

talo toisensa jälkeen ● casă după casă ■ hus efter hus

tavara toisensa jälkeen ● marfă după marfă

toinen toisensa jälkeen ● unul [din doi] după altul ■ den ena efter den andra; efter vartannat

viikko toisensa jälkeen, viikosta toiseen ● săptămână de săptămănă ■ vecka efter vecka

yksi toisensa jälkeen ● unul după altul ■ den ena efter den andra

.

Construcții cu perään

ilta illan perään ● seară de seară ■ kväll efter kväll

juhla juhlan perään ● sărbătoate după sărbătoare; chef după chef

kerta kerran perään ● iar și iar ■ gång på gång; gång efter annan

kriisiä kriisin perään ● criză după criză, crize una după alta

.

În diverse combinații și cu diverse forme, expresiile au semnificații diferite.

Pelle ja pelle – măscărici (pl) – {constatare afectivă}

Pelle kuin pelle – ca toți măscăricii – {constatare indiferentă}

Pelle mikä pelle – măscăriciul tot măscărici [rămâne] – {confirmare emfatică, precis, se referă la situație}

Pelle on pelle – măscăriciu-i măscărici [n-ai ce-i face] – {confirmare emfatică, general, nu se referă la situație}

Kerron mitä kerron – spun ce spun; spun ce-oi spune – {acțiune faptică, vorbitorului îi e indiferent conținutul}

Kerron miten kerron – spun așa cum spun – {acțiune faptică, modul acțiunii neprecizat}

Kerron niin kuin kerron – spun în felul în care spun – {acțiune faptică, modul acțiunii neprecizat}

Kerron kun kerron – spun atunci când spun – {acțiune faptică, momentul acțiunii neprecizat}

Kerron jos kerron – spun dacă spun – {acțiune ipotetică, vorbitorul decide}

Värvääjä kulkee teltasta telttaan – recrutorul umblă din cort în cort – {distributiv}

Värvääjä kulkee ja kulkee – recrutorul umblă și tot umblă – {continuativ}

Värvääjä kulkee ja kulkee teltasta telttaan – recrutorul umblă și tot umblă din cort în cort – {continuativ + distiributiv}

Ministeri puhuu ja puhuu veronkevennyksistä – ministrul vorbește și tot vorbete despre reduceri de impozit – {continuativ}

Ministeri puhuu puhumistaan veronkevennyksistä – ministrul continuă să vorbească despre reduceri de impozit – {continuativ}

Ministeri puhuu puhumasta päästyään veronkevennyksistä – ministrul vorbește la nesfârșit despre reduceri de impozit – {continuativ (+ distributiv)}

Teen mitä teen, se on yhdentekevää. – Fac ce fac/orice aș face, mi-e indiferent/mi-e totuna.

Minä tulen jos tulen. – Vin, dac-o fi să vin.

Sanoin kotona, että tulen kun tulen. – Am spus acasă c-am să vin când oi putea.

Kun menen naimisiin, menen naimisiin. – Când o fi să mă-nsor, apăi mă-nsor.

Nyt mie veän piän täyteen maksaa mitä maksaa. – Beau cât oi putea (beau să mă-nbăt), fie ce-o fi.

Yritetään ainakin, kävi miten kävi. – Cel puțin încercăm, fie ce-o fi.

.

Osittain apud Räsänen, Matti Päivä päivältä enemmän ja enemmän comentat pe Virittäjä 3/2011 Tutkimus suomen kielen toistokonstruktioista 4563-11865-1-PB.pdf

.

Aikuiset ihmiset facebookissa käyttävät tätä sanaa, jolla siis ilmeisesti tarkoittavat lapsuudenkotiaan? Miksei voi sanoa lapsuudenkotona?? Vaan KOTIKOTONA??

Ymmnärrän jollain tapaa ilmaisun, jos asuu esim. opiskelijaboksissa, mutta matkaa vaikkapa joka viikonloppu vanhempiensa luokse lapsuudenkotiin.

Mutta jos ihminen on asunut jo kymmenen vuotta omassa, omistusasunnossaan, niin miksi pitää käyttää noin typerää sanaa? Ilmeisesti ei osaa mieltää muuta paikkaa Kodikseen, kuin sen, missä on vanhempiensa kanssa asunut?

Se on reduplikaatio, ja sitä esiintyy joissain tietyissä kieliryhmissä paljonkin. Suomeenkin ilmiö on rantautunut, joskin nykyään sitä kuulee vähemmän.

On väännös hemhemma-termistä, jota ruotsinsuomalaiset ovat käyttäneet jo silloin viime vuosituhannella, kun olin opiskelija… Suomeksi kuulostaa vielä tyhmemmältä kuin alkuperäinen. Sopii muutenkin mielestäni paremmin opiskelijoiden käyttöön, harva muuttaa virallisesti edes asumaan opiskelupaikkakunnalle heti opiskelupaikan saatuaan, joten se oikea koti on erikseen ja opiskelija-asunto on vain asunto eikä koti.

Apud Discuții pe tema …

.

Românesc

.

Reduplikaatio

Miksi kutsutaan tämmöisiä sanapareja: Tip TopHip HopKiikun KaakunHissun Kissun jne.? Näitä kummallisuuksia löytyy suomenkielestä vaikka kuinka paljon.

 

reduplikaatio

  1. sanan tai sen osan toisto

reduplikaatio

kahdennus

Määritelmä morfologinen prosessi, jossa juuri tai sana (tai sen osa) toistetaan

Reduplikaatiota voidaan käyttää sekä kieliopillisen että leksikaalisen merkityksen ilmaisemiseen. Tyypillisiä kieliopillisia funktioita ovat monikon muodostaminen tai intensifiointi. Deci putem sugera noțiunea de plural cu mijloace sintactice, altfel decât prin mijloacele tradiționale morfologice. Intensificarea este o subliniere a pluralului.

Reduplikaatio on Itkosen primitiivisenä pitämä sananmuodostus- ja taivutusmenetelmä, joka suomessa on hänen mukaansa lähinnä sananmuodostuksen esimuoto. Suomessa reduplikaatio ei ole erityisen frekventti kielenpiirre. Aineistoonkin on sattunut vain muutama reduplikatiivinen muodoste.

Vieraskieliset vastineet

Lähikäsitteet

 

Englannin kieli on täynnä vastaavia. Kielitieteellisesti kyse on niin sanotusta reduplikaatiosta. Sanat/sanaparit, jotka perustuvat ensitavun vokaalien korkeuden vaihteluun ilmentävät ablaut reduplikaatiota. Tästä esimerkkinä juuri kaikki UPK:n esimerkit (poislukien Hissun Kissun) tai vaikka englannin chitchat. UPK:n antamia esimerkkejä on kutsuttu fennistiikan piirissä muun muassa kaksoissanoiksi, kaksoisadverbeiksi ja puolivapaiksi adverbeiksi.

Englanninkielisessä kirjallisuudessa ilmiölle löytyy montakin termiä: reduplikoitu idiomireduplikatiivirhyming compoundrichochet word jne. Yleisesti voi puhua toistokonstruktiosta, joskin sen piiriin kuuluu tietysti muitakin ilmiöitä.

Truan vastaus onkin sikäli hieman harhaanjohtava, että kyse ei ole olennaisesti vain alkusoinnusta (kts. esim. Hissun Kissun). Alkusointuisen fraasin sijaan onkin parempi käyttää termiä soinnuttelufraasi tai soinnutteluilmaus, jotka nekin löytyvät kirjallisuudesta.

Suomen kielessä esiintyy reduplikaatiota myös niin sanottujen intensifioivien etuliitteiden muodossa:

Esim. putipuhdas, ritirinnan, rutiruotsalainen, ventovieras, supisuomalainen, tipotiehensä, typötyhjä, täpötäysi, upouusi, ypöyksin.

Näissä ilmenee tyypillisesti alkusointu. Monet ovat varmasti hihitelleet sitä, että nämä määriteosat eivät itsessään tarkoita mitään. Intensioivat etuliitteet eivät kuitenkaan välttämättä ole merkityksettymiä: esim. kivikova, hiuksenhieno, kullankallis, vuorenvarma.

.

În lingvistică fenomenul se numește ablaut, apofonie sau alternanță vocalică.

.

Ett duplifix, även reduplikation eller reduplicering, är ett affix där ett fonem redupliceras, det vill säga upprepas i en ordföljd, normalt fördubblas.

Exempel på exakta duplifix är Bora Bora, Chow chow, Hipphipp, såså, Chihuahua, Hulahulafloden, Sing Sing, Ngorongoro, Cha-cha-cha och Mau-Mau. De kan också formas med avljud, till exempel mischmasch och snicksnack, och som rimduplikationer som hokus pokus.

.

Alkusointuisia fraaseja. Suomen kielelle riimittely on aika vierasta ja uutta indoeurooppalaista hapatusta. Kalevalassa ja vanhoissa sananlaskuissahan on alkusoinnut eikä loppusoinnut: vaka vanha Väinämöinen; Kalevalan kankahilla; joka kuuseen kurkottaa, se katajaan kapsahtaa; virsta väärään, vaaksa vaaraan. Ja sitten on muuten vain fraaseja: vitivalkoinen, tulikuuma, kalmankalpea, vinksin vonksin. En tiedä, onko noille „järjettömämmille” mitään omaa nimeä sen kummemmin, jos sitä tarkoitit. De remarcat în exemplele citate consonanța părților componente ale expresiei, muzicalitatea lor.

Ne onomatopoeettisia tuo nippa nappa mieleen: http://fi.wikipedia.org/wiki/Onomatopoeettinen

Viistää aika läheltä, sillä tällaiset kaksoisanat/toistokonstruktiot ja onomatopoeettiset ilmaukset menevät molemmat käsitteen ekspressiivissana alle. Molemmissa ilmiöissä on kyse ns. äännesymboliikasta ja kielen ikonisuudesta (tästä lisää ehkä joskus toiste).

Esimerkiksi eläinten ääntelyilmauksissa nämä yhdistyvät: kot kot ja röh röh matkivat eläimen ääntä ja toisto kuvaa niiden „iteratiivista” luonnetta (oikeasti kana ei sano kirjaimellisesti kot eikä ääntele vain kahta kertaa).

.

Aici ar putea intra și expresii în care cel de la doilea element diferă puțin ca formă de primul, dar ambele se îmbină armonios ca sunet.

hissun kissun ● încetul cu încetul ■ undan för undan

juuri ja juuri ● abia, abia ■ nätt och jämnt; (suomr myös) just och just

kipin kapin ● un’-doi; rapid ■ (nopeasti) hux flux

niin tai näin ● așa sau așa; așa sau altfel; oricum ■ så eller så

nipin napin, nippa nappa ● cu greu; abia ■ (hädin tuskin) med nöd och näppe, med knapp nöd; knappt; (juuri ja juuri) nätt och jämnt; (suomr myös) just och just

 

  • niminimeltä ● nume cu nume, câte un nume, pe rând, ca la apel ■ nämna kallas
  • hahaha, huhhuh
  • hyvähyvä – < hyvä ● bine, bine; perfect; îmi convine de minune ■ bra, bra; perfekt; det passar bra
  • höpöhöpö < höpö „Höpöhöpö” taasen merkitsee sitä, että ihminen puhuu asioita jotka eivät ole totta, yleensä käytetään kun toinen liioittelee asioita. hopihopi
  • jaajaa < jaa ● daa! daa! ■ jaså; jaha, ja
  • kivakiva < kiva ● plăcut, simpatic ■ skojig; skoj (vain predikatiivina); (hauska) rolig; (mukava) trevlig; (vars ruotsr) kul (taipum), lattjo
  • makiatamakiata < makia, maukas (Oulu)
  • nam-nam ● [despre bunătăți] ■ mmmm!
  • ojoj < oj
  • ymsyms < yms = ynnä muuta sellaista ● etc = etcetera ■ o.d. = och dylikt

 

.

typö tyhjä ● complet gol; absolut gol ■ alldeles tom; fullständigt tom

tämän tästä ● când și când; fără întrerupere; continuare ■ med jämna mellanrum; allt emellanåt; då och då; (puhek) stup i kvarten; i ett kör

täpö täysi (tupaten täynnä) ● plin ochi ■ bräddfull, rågad

upo uusi (upouusi) ● nou-nouț ■ splitterny; (puhek) sprillans ny

 

Nu este exclusă repetarea cuvântului chiar de mai multe ori (ca să-i intre bine-n cap interlocutorului!)

  • namnamnam, suomisuomisuomisuomi

 

.

Tata tata

Image published without permission. That’s generally permitted for non-profit and educational purposes.

 

.

Introdus  / lisätty 6.2.2015

.

Anunțuri

Blog la WordPress.com.

%d blogeri au apreciat asta: