Blogulblog's Blog

Verbi – 055. Imperativul – imperatiivi, käskytapa, käskymuoto

Imperativul – imperatiivi, käskytapa, käskymuoto

.

.

Vezi generalitățile la Diateza, modul și timpul verbului finlandez Aici repetăm câteva aspecte și facem adăugirile cuvenite.

.

1. Întrebuințare

Mod imperativ (și substantivat, n.) = mod verbal personal prin care se exprimă un ordin, o interdicție, un sfat, un îndemn, o rugăminte etc. a subiectului. Propoziție imperativă = propoziție care exprimă un ordin, un îndemn, o rugăminte etc.

.

imperatiivi5 kiel. käskyä t. toivomusta ilmaiseva verbin tapaluokka, käskytapa (esim. muodot ota, tapahtukoon, lähtekää).

Imperatiivi on verbin modus, jolla on vajaa persoonataivutus ja jonka keskeinen tehtävä on ilmaista käskyä, kehotusta tai pyyntöä (imperatiivilause). Yksikön 2. persoonassa ei ole tunnusta, esim. tule, siivoa (muoto kyllä aiheuttaa rajageminaation). Monikon 2. persoonassa tunnus on –kaa ~ -kää, esim. tulkaa, älkää siivotko; verbin kieltomuodossa on pääte – ko ~ -kö. Monikon 1. persoonan kaa- ~ kää- tunnuksinen imperatiivimuoto on arkaistinen, esim. Rukoilkaamme. Samassa tehtävässä käytetään verbin passiivimuotoa, esim. Juostaan! Imperatiivin 3. persoonaa ja passiivin imperatiivia sanotaan niiden erilaisen käytön vuoksi myös jussiiviksi. Sen tunnukset ovat -koon ~ -köön ja –koot ~ -kööt: tehköön, tehkööt, annettakoon. (→ § 118.)

jussiivi

Jussiivi on nimitys verbinmuodoille, jotka edustavat imperatiivin 3. persoonaa (tulkoon, tulkoot) ja passiivin imperatiivia (tultakoon). Jussiivi ilmaisee mm. velvoitetta tai sallimista sekä esiintyy myönnytystä ilmaisevassa lauseessa, kuten Tapahtukoon mitä tahansa, jään tänne. Tunnuksena on – koon ~ -köön tai -koot ~ -kööt, joka kieltolauseessa liittyy kieltoverbiin, esim. älköön tulko. Toisin kuin imperatiivin 1. tai 2. persoonan sisältävä imperatiivilause, jussiivilause voi aktiivissa alkaa subjektilla ja sisältää genetiivisijaisen objektin, esim. Viimeinen sammuttakoon valon! (→ § 1666–, 118.)

© Kotimaisten kielten tutkimuskeskus 2005

.

Deosebim

Aktiivi – se acordă cu timpul

  • Preesens – se acordă cu persoana și cu numărul (lipsește pesoana I-a singular)
  • Perfekti – doar la persoana a III-a singular și plural și la impersonal

Passiivi – nu se acordă cu timpul

  • Preesens – doar la persoana a treia singular
  • Perfekti – doar la persoana a treia singular
  • imperativ prezent – kestämä käskytapa
  • imperativ perfect (doar forme la persoana a treia și la impersonal) – kertoma käskytapa

Persoana I-a singular lipsește și este logic, nimeni nu-și dă sieși ordine! Persoana I-a plural, deși se poate forma, nu este uzuală, este mai mult retorică.

În finlandeză, fiind vorba de forme precise de imperativ, care nu dau naștere la confuzii, semnul exclamării (!) final nu este obligatoriu, este facultativ fiind mai mult de influență europeană.

.

2. Formare

2.1. Imperativul singular pozitiv

Pentru formarea imperativului pozitiv se folosește forma verbului la persoana I-a singular, de la care se elimină desinența personală. Dacă în propoziție este și un obiect (complement) asupra căruia se răsfrânge acțiunea, acesta trebuie să fie la nominativ, fiind vorba de o propoziție imperativă la prezent. Rareori și doar în unele expresii consacrate mai vechi apate partitivul sau acuzativul car, de obicei însoțește indicativul. Pentru traducere complementul este la acuzativ, „Întâlnește [pe] un prieten!”, ”Citește cartea!”.

anna kirja minulle – dă-mi cartea

ota maitoa – ia lapte

.

verb minä imperativ traducere
lukea minä lue+n Lue kirja! Citește cartea!
tehdä minä tee+n Tee kahvia! Fă cafea!
olla minä ole+n Ole hiljaa! Taci din gură!
kuunnella minä kuuntele+n Kuuntele! Ascultă!
tavata minä tapaa+n Tapaa ystävä! Întâlnește un prieten!
valita minä valitse+n Valitse! Alege!
rohjeta minä rohkene+n Rohkene! Îndrăznește!

2.2. Imperativul singular negativ

Pentru formarea imperativului negativ se folosește forma verbului la persoana I-a singular, de la care se elimină desinența personală și precedată de älä (imperativul verbului de negație ei. Vezi mai jos!). Dacă în propoziție este și un obiect (complement) asupra căruia se răsfrânge acțiunea, acesta trebuie să fie la partitiv, fiind vorba de o propoziție imperativă negativă.

Älä ota tätä kirjaa! – Nu lua cartea asta!

Älä ota kynääni! – Nu-mi lua creionul!

verb minä imperativ negativ traducere
lukea minä luen Älä lue nyt! Nu citi acum!
tehdä minä teen Älä tee sitä! Nu fă asta!
olla minä olen Älä ole vihainen! Nu te supăra!
kuunnella minä kuuntelen Älä kuuntele! Nu asculta!
tavata minä tapaan Älä tapaa häntä! Nu-l întâlni!
valita minä valitsen Älä valitse! Nu alege!
rohjeta minä rohkenen Älä rohkene! Nu îndrăzi!

2.3. Imperativul plural pozitiv

Pentru formarea imperativului plural imperativ se folosește rădăcina infinitivului verbului + -kAA. Verbele de conjugarea a IV-a sunt oarecum diferite păstrând și pe t-ul din forma infinitivului. Dacă în propoziție este și un obiect (complement) asupra căruia se răsfrânge acțiunea, acesta trebuie să fie la nominativ, fiind vorba de o propoziție imperativă la prezent.

ostakaa uudet vihkot – cumpărați caiete noi

verb rădăcină imperativ plural traducere
nukkua nukku- nukkukaa! Dormiți!
syödä syö- Syökää! Mâncați!
ajatella ajatel- Ajatelkaa! Gândiți[-vă]!
tavata tavat Tavatkaa hän! Întâlniți-l!
valita valit Valitkaa! Alegeți!
rohjeta rohjet Rohjetkaa! Îndrăzniți!

2.4. Imperativul plural negativ

Pentru formarea imperativului plural negativ se folosește rădăcina infinitivului verbului precedat de älkää + -kO. Verbele de conjugarea a IV-a sunt oarecum diferite păstrând și pe t-ul din forma infinitivului. Dacă în propoziție este și un obiect (complement) asupra căruia se răsfrânge acțiunea, acesta trebuie să fie la partitiv, fiind vorba de o propoziție imperativă negativă.

Äìkää vaihtako huonetta – nu schimbați camera

Älkää kirjottako tätä kirjettä!  – Nu scrieți această scrisoare!
Älkäämme tuoko tuolia huoneeseen! – Să nu aducem scaune în cameră!

verb rădăcină imperativ plural negativ traducere
nukkua nukku- Älkää nukkuko! Nu dormiți!
syödä syö- Älkää syökö! Nu mâncați!
ajatella ajatel- Älkää ajatelko! Nu gândiți / credeți!
tavata tavat- Älkää tavatko häntä! Nu-l întâlniți!
valita valit- Älkää valitko! Nu alegeți!
rohjeta rohjet- Älkää rohjetko! Nu îndrăzniți!

Se remarcat că la traducerile românești, pentru unele forme uzuale s-ar fi folosit „”: să faci, să nu faci. Aici l-am evitat pur didactic pentru că, deși ar avea aceeași semnificație în românește, „să” aparține conjunctivului prezent. Acolo unde nu a putu fi evitat, apare și „să”. Pentru traducerea unui text pot fi folosite ambele forme, în funcție de care sună mai bine.

.

3. Atenuarea unui îndemn, a unui ordin sau a unei dispoziții

Finlandezul are o tristă experiență istorică cu ordinele și cu dispozițiile, fie că ele veneau de la suedezi sau de la ruși sau, mai nou în zilele noastre de la autorități, cărora finalndezul le știe de frică. Unele formulări finlandeze le par ca fiind prea bruște, prea dure dacă sunt exprimate direct, motiv pentru care se încearcă atenuarea lor prin forme mai blânde. Dacă asta se face perifrastic, se folosește condiționalul: Veisit roskat? (Haluaisit viedä roskat? Vie roskat!).

Forma de imperativ atenuat se formează adăugând terminația -s la forma normală de imperativ prezent. Terminația nu are nicio semnificație, doar îi dă expresiei o nuanță mai politicoasă, mai familiară. Imperativul perfect nu poate folosi această teminație.

Exemple:

Odotas että minä saan rahat kukkarosta! – Stai / așteaptă (te rog) să iau banii din portofel.

Katsos kun teidät pitää ensin esitellä toisillenne. – Vezi că mai întâi trebuei să ne faci prezentările.

Sanos sinä! – Spune tu! Nu mai spune, chiar așa?

.

 Mai jos amintesc formele verbului de negație „ei”

Verbul de negație – kieltoverbi

Printre toate ciudățeniile limbii finlandeze se numără și așa zisul verb de negație „ei” care se conjugă ca orice verb la toate persoanele. El funcționează împreună cu verbul pe care-l determină care-și pierde desinența de persoană și din care rămâne doar rădăcina. Astfel, pentru a răspunde negativ la o întrebare se folosește verbul de negație, fie singur, este suficient, sau împreună cu rădăcina verbului pe care-l determină, formă mai politicoasă.

Puhutko romaniaa? Vorbești românește? En (puhu). Nu (vorbesc). Ostaako hän autoa?  Își cumpără / o să-și cumpere mașină? Ei (osta). Nu(-și cumpără).

Suomen kielessä kieltoverbi taipuu persoonissa ja tapaluokissa.

.

indikatiivi, konditionaali ja potentiaali imperatiivi
persoona yksikkö monikko yksikkö monikko
1. en emme älkäämme
2. et ette älä älkää
3. ei eivät älköön älkööt

.

Din formele de mai sus ale verbului de negație sunt preluate doar terminațiile și, deși în scris par să semene între ele, nu trebuie confundate formele negative cu formele de imperativ. Sărmanul Mikko Agricola n-a prea avut mult loc de-ntors!

persoana

singular

plural

1-a nu există -kAAmme
2-a fără terminație -kAA
3-a -kOOn -kOOt

.

 

În funcție de gradul tare sau molae, de terminația rădăcinii în vocală sau în consoană am stabilit patru modele pentru conjugarea imperativului prezent.

model 1
sanoa lähteä antaa tietää
RĂDĂCINA
(grad tare)
sano- lähte- anta- tietä-
2. sing. (sinä) sano lähde anna tiedä
3. sing. (hän) sanokoon lähteköön antakoon tietäköön
1. plur. (me) sanokaamme lähtekäämme antakaamme tietäkäämme
2. plur. (te) sanokaa lähtekää antakaa tietäkää
3. plur. (he) sanokoot lähtekööt antakoot tietäkööt
model 2
saada nähdä juoda
RĂDĂCINA saa- näh- juo-
2. sing. (sinä) saa näe juo
3. sing. (hän) saakoon nähköön juokoon
1. plur. (me) saakaamme nähkäämme juokaamme
2. plur. (te) saakaa nähkää juokaa
3. plur. (he) saakoot nähkööt juokoot
model 3
tulla pestä
RĂDĂCINA în consoană tul- pes-
2. sing. (sinä) tule pese
3. sing. (hän) tulkoon pesköön
1. plur. (me) tulkaamme peskäämme
2. plur. (te) tulkaa peskää
3. plur. (he) tulkoot peskööt
model 4
haluta todeta tarvita kyetä
RĂDĂCINA în vocală halu- tode- tarvi- kye-
2. sing. (sinä) halua totea tarvitse kykene
3. sing. (hän) halutkoon todetkoon tarvitkoon kyetköön
1. plur. (me) halutkaamme todetkaamme tarvitkaamme kyetkäämme
2. plur. (te) halutkaa todetkaa tarvitkaa kyetkää
3. plur. (he) halutkoot todetkoot tarvitkoot kyetkööt

 

.

Formele cele mai obișnuite ale imperativului sunt la persoana II-a singular și plural:

singular

plural

anna – dă! antakaa – dați!
avaa – deschide! avatkaa – deschideți!
herää – trezește-te! herätkää – treziți-vă!
juo – bea! juokaa – beți!
mene – du-te! menkää – duceți-vă!
ole – fii! oikaa – fiți!
ota – ia! ottakaa – luați!
syö – mănâncă! syökää – mâncați!
tule – vino! tulkaa – veniți!

Exemple pentru formele la persoana III-a singular și plural. Aici „să” nu mai poate fi evitat.

antakoon – să dea (el)! antakoot – să dea (ei)!
avatkoon – să deschidă (el)! avatkoot – să deschidă (ei)!
menköbn – să meargă (el)! menkööt – să meargă (ei)!
olkoon – să fie (el)! oikoot – să fie (ei)!
ottakoon – să ia (el)! ottakoot – să ia (ei)!
sanokoon – să spună (el)! sanokoot – să spună (ei)!
tulkoon – să vină (el)! tulkoot – să vină (ei)!
vastatkoon – să răspundă (el)! vastatkoot – să răspundă (ei)!

Exemple pentru formele la persoana I-a plural, despre care am pomenit mai sus. Aici „să” nu mai poate fi evitat.

antakaamme să dăm!
avatkaamme să deschidem!
menkäämme să mergem!
olkaamme să fim!
ottakaamme să luăm!
sanokaamme să zicem! să spunem!
tulkaamme să venim!
vastatkaamme să săspundem!

.

În limbajul curent persoana I-a plural a imperativului are, cel mai adesea, o formă care amintește de pasiv: lähdetään plecăm, se pleacă (în loc de lähtekäämme); juodaan – bem, se bea (în loc de juokaamme); kirjoitetaan – scriem, se scrie (în loc de kirjoittakaamme).

.

Mai jos se repetă câte ceva din cele de mai sus, dar pe persoane.

Imperatiivi – käskymuoto

yksikkö monikko
1. persoona     — älkäämme kertoko
2. persoona älä kerro älkää kertoko
3. persoona älköön kertoko älkööt kertoko
passiivi älköön kerrottako

.

§ 118 Imperatiivin muodostus ja rajageminaatio

Persoonajärjestelmä on imperatiivissa vajaa. Yksikön 1. persoonassa imperatiivimuotoja ei ole, ja monikonkin 1. persoonaan kohdistuvissa kehotuksissa käytetään imperatiivimuodon asemesta tavallisesti passiivin indikatiivin tai konditionaalin preesensiä: Oletetaan, että…, Lähdetään! Mentäs jo! (» § 1654). Varsinaiset monikon 1. persoonan muodot, esim. olettakaamme, ovat vanhahtavia. Imperatiivin tunnus vaihtelee persoonan mukaan, mutta selvästi erottuva persoonapääte on vain monikon 1. persoonassa (» asetelma 61).

Asetelma 61: Imperatiivin muodot

Myöntömuodot

Kieltomuodot

Persoona

Yksikkö

Monikko

Yksikkö

Monikko

1. kerto-kaa-mme äl-kää-mme kerto-ko
2. kerro kerto-kaa älä kerro äl-kää kerto-ko
3. kerto-ko-on kerto-ko-ot äl-kö-ön kerto-ko äl-kö-öt kerto-ko
Passiivi

kerrotta-ko-on

äl-kö-ön kerrotta-ko

Yksikön 2. persoonan imperatiivimuotona toimii rajageminaation aiheuttava vokaalivartalo, joka on suoran astevaihtelun alaisissa sanoissa heikkoasteinen ja käänteisen astevaihtelun sanoissa vahva-asteinen (a) (muoto on rajageminaatiota lukuun ottamatta hahmoltaan sama kuin verbin vartalo indikatiivin 1. ja 2. persoonassa, vrt. anna-n, hyppää-t). Monikon 2. persoonassa imperatiivin tunnuksena on ‑kAA, joka liittyy yksivartaloisilla verbeillä (vahvaan) vokaalivartaloon ja kaksivartaloisilla konsonanttivartaloon (b).

(a)

sano, kerro, anna | vie, tupakoi | tule, juttele, nouse | hyppää, vastaa | hillitse | pakene, vanhene

(b)

sano-kaa, kerto-kaa | vie-kää | tul-kaa, jutel-kaa, nous-kaa | hypät-kää, vastat-kaa | hillit-kää | paet-kaa, vanhet-kaa

Imperatiivin 3. persoonan eli jussiivin (» § 16661667) päätteet ovat ‑kOOn ja ‑kOOt (kO-aines on varsinaisesti imperatiivin tunnus ja ‑On ~ ‑Ot persoonapääte). Ne liittyvät paitsi samaan vartaloon kuin monikon 2. persoonan tunnus ‑kAA, myös passiivivartaloon:

(c)

Hän kerto-ko-on sen. | Olko-ot nämä tässä vähän aikaa. | Kerro-tta-ko-on se heti.

Kielteinen imperatiivi muodostetaan apuverbin älä (älkää, älköön, älkööt) avulla. Pääverbi on yksikössä samanmuotoinen kuin myönteisessäkin imperatiivissa (d). Monikon kielteisessä imperatiivissa ja jussiivissa pääverbi sisältää imperatiivin tunnuksena kO-aineksen, apuverbi kää– tai köön-tunnuksen; näissä liittomuodoissa on siis kahdesti saman taivutuskategorian tunnus (e).

(d)

älä kerro, älä syö, älä tule, älä hyppää, älä häiritse, älä vanhene

(e)

äl-kää kerto-ko, äl-kää syö-kö, äl-kää tul-ko, äl-köön hypät-kö

.

YKSIKÖN 2. PERSOONA:

Mene ulos! – Ieși afară!

Saadaan yksikön 1. persoonan vartalosta.

Minä luen
Minä annan
Minä syön
Minä hymyilen
Minä herään
Minä punnitsen
lue-n
anna-n
syö-n
hymyile-n
herää-n
punnitse-n
Lue!
Anna!
Syö!
Hymyile!
Herää!
Punnitse!
verbityyppi 1
-„-
verbityyppi 2
verbityyppi 3
verbityyppi 4
verbityyppi 5

Negatiivinen muoto: Älä + imperatiivi

Esimerkkejä

Syö! Älä syö!
Avaa ovi! Älä mene sinne!
Tule tänne! Älä häiritse minua!
Sulje ikkuna! Älä tee noin!
Tule! Älä tule!

MONIKON 2. PERSOONA:

Menkää ulos!

Perusmuodon vartalo + -kAA

istua
juoda
nousta
istu-
juo-
nous-
istukaa!
juokaa!
nouskaa!

Negatiivinen muoto:  Älkää + perusmuodon vartalo + -kO

auttaa autta- älkää auttako
panna pan- älkää panko

Esimerkkejä:

Kuunnelkaa minua! Älkää menkö sinne!
Olkaa kiltisti! Älkää tehkö tyhmyyksiä!
Auttakaa isää! Älkää uskoko, mitä hän sanoo!

älä avaa – nu deschide!

älä ota – nu lua!

älä unohda – nu uita!

älä naura – nu râde!

älkäämme ottako – nu luăm!

älkää ottako – nu luați!

älkää menkö – nu mergeți!

älköön tulko – să nu vină!

älkööt avatko – să nu deschidă!

.

Două exemple de verbe la imperativ

.

olla

  prezent perfect
activ (minä) –
(sinä) ole
(hän) olkoon (hän) olkoon ollut
(me) olkaamme
(te) olkaa
(he) olkoot (he) olkoot olleet
pasiv afirmativ oltakoon olkoon oltu
negativ älköön oltako älköön olko oltu

.

syödä

  prezent perfect
activ (minä) –
(sinä) syö
(hän) syököön (hän) olkoon syönyt
(me) syökäämme
(te) syökää
(he) syökööt (he) olkoot syöneet
pasiv afirmativ syötäköön olkoon syöty
negativ älköön syötäkö älköön olko syöty

 .

Formele pasive și pasiv-negative se formează astfel:

älköön  +  t(t)A  +  –kO

singular

III-a t(t)A  +  –kO+ -On älköön  +  t(t)A +  –kO

 

conjugarea I-a activă

Formele pasive și pasiv-negative sunt imediat dedesubt (chiar dacă nu este marcată).

verbe terminate în -A
1. terminațiile rădăcinii: –O, –U

leipoa – a coace

număr

singular

plural

I-a  – leipokaamme älkäämme leipoko
II-a leivo älä leivo leipokaa älkää leipoko
III-a leipokoon älön leipoko leipokoot älöt leipoko

.

leipoa leivottakoon älköön leivottako să (nu) se coacă

verbe terminate în -A

2. terminațiile rădăcinii: -a

2.1 rădăcină bisilabică

alkaa – a începe

număr

singular

plural

I-a alka kaamme älkäämme alkako
II-a ala älä ala alkakaa älkää alkako
III-a alkakoon älön alkako alkakoot älöt alkako

.

alkaa alettakoon älköön alettako să (nu) se înceapă

.

soittaa – a suna

număr

singular

plural

I-a  – soittakaamme älkäämme soittako
II-a soita älä soita soittakaa älkää soittako
III-a soittakoon älön soittako soittakoot älöt soittako

.

soittaa soitettakoon älköön soitettako să (nu) se sune

.

2.2 rădăcină monosilabică

välittää – a se preocupa

număr

singular

plural

I-a  – välittäkäämme älkäämme välittä
II-a välitä älä välitä välittäkää älkää välittä
III-a välittäköön älön välittä välittäkööt älöt välittä

.

välittää välitettäköön älköön välitettäkö să (nu) se preocupe

3. terminațiile rădăcinii: -e, -ä

kulkea – a trece

număr

singular

plural

I-a  – kulkekaamme älkäämme kulkeko
II-a kuljet älä kulje kulkekaa älkää kulkeko
III-a kulkekoon älön kulkeko kulkekoot älöt kulkeko

.

kulkea kuljettakoon älköön kuljettako să (nu) se treacă

.

4. terminațiile rădăcinii: -i

pyrkiä – a intenționa

număr

singular

plural

I-a pyrkikäämme älkäämme pyrki
II-a pyri älä pyri pyrkikää älkää pyrki
III-a pyrkiköön älön pyrki pyrkikööt älöt pyrki

.

pyrkiä pyrittäköön älköön pyrittäkö să (nu) se intenționeze

.

5. terminația verbului –tAA
rădăcini: –llA, –nnA, –rrA

kieltää – a nega

număr

singular

plural

I-a kieltäkäämme älkäämme kieltä
II-a kiellä älä kiellä kieltäkää älkää kieltä
III-a kieltäköön älön kieltä kieltäkööt älöt kieltä

.

kieltää kiellettäköön älköön kiellettäkö să (nu) se nege

.

darrădăcina -dA (pentru rădăcini bisilabice)

tietää – a ști

număr

singular

plural

I-a tietäkäämme älkäämme tietä
II-a tiedät älä tiedä tietäkää älkää tietä
III-a tietäköön älön tietä tietäkööt älöt tietä

.

tietää tiedettäköön älköön tiedettäkö să (nu) se știe

.

conjugarea II-a activă
-dA

1. terminațiile rădăcinii: diftongii – UO, –ie

syödä – a mânca

număr

singular

plural

I-a syökäämme älkäämme syö
II-a syö älä syö syökää ette syö
III-a syököön älön syö syökööt eivät syö

.

syö syötäköön älköön syötäkö să (nu) se mănânce

2. terminațiile rădăcinii: diftongii –Ai, –Oi

voida – a putea

număr

singular

plural

I-a voikaamme älkäämme voiko
II-a voi et voi voikaa älkää voiko
III-a voikoon älön voiko voikoot älöt voiko

.

voida voitakoon älköön voitako să (nu) se poată

3. terminațiile rădăcinii: vocală lungă sau dublă

myydä – a vinde

număr

singular

plural

I-a myykäämme älkäämme myy
II-a myy älä myy myykää älkää myy
III-a myyköön älön myy myykööt älöt myy

.

myy myytäköön älköön myytäkö să (nu) se vândă

.

excepție:

käydä – a umbla

număr

singular

plural

I-a käykäämme älkäämme käy
II-a käy älä käy käykää älkää käy
III-a käyköön älön käy käykööt älöt käy

.

käydä käytäköön älköön käytäkö să (nu) se umble

.

4. verbe cu două rădăcini, în vocală și în conasoană

nähdä – a vedea

număr

singular

plural

I-a hkäämme älkäämmehkö
II-a näe älä näe hkää älkää hkö
III-a hköön älönhkö hkööt älöthkö

.

nähdä htäköön älköön htäkö să (nu) se vadă

.

tehdä – a face

număr

singular

plural

I-a tehkäämme älkäämme tehkö
II-a tee älä tee tehkää älkää tehkö
III-a tehköön älön tehkö tehkööt älöt tehkö

.

tehdä tehtäköön älköön tehtäkö să (nu) se facă

.

conjugarea III-a activă
-lA, -nA, -rA,
-stA

olla – a fi

număr

singular

plural

I-a olkaamme älkäämme olko
II-a ole älä ole olkaa älkää olko
III-a olkoon älön olko olkoot älöt olko

.

olla oltakoon älköön oltako (aprox.) să se (nu) fie

.

tulla – a veni

număr

singular

plural

I-a tulkaamme älkäämme tulko
II-a tule älä tule tulkaa älkää tulko
III-a tulkoon älön tulko tulkoot älöt tulko

.

tulla tultakoon älköön tultako să (nu) se vină

.

mennä – a merge

număr

singular

plural

I-a menkäämme älkäämme men
II-a mene älä mene menkää älkää men
III-a menköön älön men menkööt älöt men

.

men mentäköön älköön mentäkö să (nu) se meargă

.

purra –  a mușca

număr

singular

plural

I-a purkaamme älkäämme purko
II-a pure älä pure purkaa älkää purko
III-a purkoon älön purko purkoot älöt purko

.

purra purtakoon älköön purtako să (nu) se muște

.

ratkaista – a rezolva

număr

singular

plural

I-a ratkaiskaamme älkäämme ratkaisko
II-a ratkaise älä ratkaise ratkaiskaa älkää ratkaisko
III-a ratkaiskoon älön ratkaisko ratkaiskoot älöt ratkaisko

.

ratkaista ratkaistakoon älköön ratkaistako să (nu) se rezolve

 

.

excepție:

rangaista – a pedepsi

număr

singular

plural

I-a rankaiskaamme älkäämme rankaisko
II-a rankaise älä rankaise rankaiskaa älkää rankaisko
III-a rankaiskoon älön rankaisko rankaiskoot älöt rankaisko

.

rangaista rangaistakoon älköön rangaistako să (nu) se pedepsească

.

conjugarea IV-a activă
VtA unde V este una din vocalele -A, e, i, O, U

tavata – a întâlni

număr

singular

plural

I-a tavatkaamme älkäämme tavatko
II-a tapaa älä tapaa tavatkaa älkää tavatko
III-a tavatkoon älön tavatko tavatkoot älöt tavatko

.

conjugarea IV-a pasivă

tavata tavattakoon älköön tavattako să (nu) se întâlnească

.

conjugarea V-a activă
itA

valita –a alege

număr

singular

plural

I-a valitkaamme älkäämme valitko
II-a valitse älä valitse valitkaa älkää valitko
III-a valitkoon älön valitko valitkoot älöt valitko

.

conjugarea V-a pasivă

valita valittakoon älköön valittako să (nu) se aleagă

.

conjugarea VI-a activă
etA
(dar și -AtA, -OtA)

dätä – 

a putrezi

număr

singular

plural

I-a  – dätkäämme älkäämme dätkö
II-a täne älä täne dätkää älkää dätkö
III-a dät älön mätäne dätkööt älöt dätkö

.

.

conjugarea VI-a pasivă

dä dättäköön älköön dättäkö să (nu) se putrezească
.

Recapitulare rapidă

1) Yksikön I persoona – lipsește.

2) Yksikön II persoona îmbracă forma indikatiivin preesensin yksikön I persoona fără terminația de persoană.

3) Yksikön III persoona se bazează pe I infinitiivi + -koon (-köön), -tkoon (-tköön).

4) Monikon I persoona se bazează pe rădăcina I infinitiivi + -kaamme (-käämme), -tkaamme (-tkäämme). Fără terminațiile de persoană → indikatiivin preesens (passiivi).

5) Monikon II persoona se bazează pe rădăcina I infinitiivi + -kaa (-kää), -tkaa (-tkää).

6) Monikon III persoona se bazează pe rădăcina I infinitiivi + -koot (-kööt), -tkoot (-tkööt).

.

Kielteinen muoto foloseste verbul de negație „ei” în formele yksikön II persoona, I infinitiivi + -ko (-kö), -tko (-tkö).

Esimerkiksi:

.

Myönteinen muoto

Kielteinen muoto

Kerro! Spune! Älä kerro! Nu spune!
Kertokoon! Să spună (el)! Älköön kertoko! Să nu spună (el)!
Kertokaamme! Să spunem! Älkäämme kertoko! Să nu spunem!
Kertokaa! Spuneți! Älkää kertoko! Să nu spuneți!
Kertokoot! Să spună (ei)! Älkööt kertoko! Să nu spună (ei)!

Perfekti.

Pentru persoana a III-a, imperatiivin preesens al vebului olla + II partisiippi al verbului de conjugat.

.

Myönteinen muoto

Kielteinen muoto

Olkoon hän kertonut! Să fi spus (el)! Älköön olko hän kertonut! Să nu fi spus (el)!
Olkoot he kertoneet! Să fi spus (ei)! Älkööt olko he kertoneet! Să fi spus (ei)!

.

Introdus  / lisätty 12.8.2012

.

Blog la WordPress.com.

%d blogeri au apreciat asta: